Có những hương vị không chỉ nằm ở đầu lưỡi, mà nó nằm trong miền ký ức.

Ở mảnh đất Bờ Đậu, Thái Nguyên, bếp lửa chẳng bao giờ tắt. Chúng tôi không chỉ đun nước, nấu cơm; chúng tôi còn giữ lửa để trông chừng những nồi bánh chưng nghi ngút khói. Giữa cái se lạnh của vùng cao Thái Nguyên, mùi thơm từ nếp vải, từ lá dong hòa quyện vào làn sương sớm, tạo nên một bản giao hưởng của hồn quê mà bất cứ người con xa xứ nào cũng đau đáu nhớ về.

Nghệ thuật từ những bàn tay không khuôn

“Bạn đã bao giờ tự hỏi: Làm sao để hàng nghìn chiếc bánh vuông vức như đúc từ một khuôn, nhưng lại hoàn toàn được gói bằng tay không?

Ở Bờ Đậu, chúng tôi coi mỗi chiếc bánh là một tác phẩm. Không cần thước đo, không cần khung gỗ, người nghệ nhân chỉ cần một sợi lạt mỏng, mấy tấm lá dong rừng và một đôi tay đã ‘thuộc lòng’ từng nếp gấp.

Chúng tôi chọn nếp vải Định Hóa – hạt ngọc của đất trời, chọn đỗ xanh vàng óng, và những miếng thịt lợn bản tươi nhất. Nhưng nguyên liệu quan trọng nhất chính là ‘sự nhẫn nại’. Nhẫn nại từ khâu chọn lá, nhẫn nại đợi 10 tiếng bên nồi bánh đỏ lửa, và nhẫn nại để giữ gìn một công thức đã truyền qua 3-4 thế hệ.”

Vị ngọt từ dòng nước giếng khơi

“Người làng Bờ Đậu thường rỉ tai nhau rằng: Mang nếp ấy, lá ấy đi nơi khác gói, bánh vẫn không thể ngon bằng. Bí mật nằm ở dòng nước giếng khơi của làng – dòng nước trong vắt, ngọt thanh chảy từ lòng đất mẹ.

Chính dòng nước ấy đã tưới tắm cho từng hạt nếp, để khi chín, vỏ bánh có màu xanh ngọc bích tự nhiên mà chẳng cần đến một giọt phẩm màu nào. Ăn một miếng bánh chưng Bờ Đậu, bạn sẽ thấy vị dẻo rền của nếp, vị béo ngậy của thịt mỡ, vị bùi của đỗ xanh và hậu vị ngọt thanh của nước nguồn. Đó chính là hương vị của sự thuần khiết.”

Với chúng tôi, mỗi chiếc bánh chưng không chỉ là thực phẩm, mà là một tác phẩm được nhào nặn từ đôi bàn tay rám nắng của những nghệ nhân. Không cần đến những chiếc khuôn gỗ cứng nhắc, người thợ Bờ Đậu dùng cảm giác và sự tinh tế để cuộn lá, thắt lạt, khiến mỗi chiếc bánh ra đời đều vuông vức, chắc chắn và đầy đặn như nhau. Việc gói bằng tay giúp người thợ điều chỉnh được độ chặt của nếp, đảm bảo bánh sau khi luộc chín sẽ rền từ vỏ vào tận nhân mà không bị nát hay sượng.

Nói “Không” với hóa chất – Giữ gìn sự nguyên bản

Điều làm nên giá trị cốt lõi của bánh chưng Bờ Đậu chính là lời cam kết về sự an toàn và sạch sẽ tuyệt đối:

Màu xanh từ lá rừng: Chúng tôi tuyệt đối không sử dụng phẩm màu hay hóa chất luộc bánh nhanh. Màu xanh ngọc bích của lớp vỏ nếp hoàn toàn là sự kết tinh từ diệp lục của những lá dong rừng tươi nhất sau 10 tiếng đỏ lửa.

Vị ngọt từ thiên nhiên: Không có chất bảo quản, không có hương liệu nhân tạo. Vị thơm nồng của hạt tiêu, vị béo của thịt lợn bản và độ dẻo của nếp vải được giữ trọn vẹn nhờ kỹ thuật luộc và nén bánh truyền thống.

Chúng tôi đang kể câu chuyện của một làng nghề, về những con người bền bỉ giữ hồn dân tộc. Mỗi đơn hàng bạn đặt, không chỉ là một bữa ăn ngon, mà là sự tiếp nối để bếp lửa làng Bờ Đậu mãi luôn rực cháy.

Mời bạn ghé thăm, mời bạn thưởng thức – không chỉ là bánh, mà là cả một tấm lòng người vùng cao.

làng nghề bánh chưng bờ đậu - xóm bờ đậu, xã vô tranh, tỉnh thái nguyên